π. Τ. Η.
Σήμερα, Δ΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ ἕναν μεγάλο Πατέρα καὶ ἀσκητή, τὸν Ὅσιο Ἰωάννη τὸν Σιναΐτη. Ὁ Ἅγιος ἔζησε τὸν 6ο αἰῶνα μ.Χ. καὶ ἀπὸ πολὺ μικρὸς ἔδειχνε μεγάλη ἀγάπη γιὰ τὴ γνώσι, τὴ μόρφωσι, τὴν ἀδιάλειπτο προσευχή, καθὼς καὶ γιὰ τὴν μοναχικὴ ζωή.
Σὲ ἡλικία 16 περίπου ἐτῶν, ἔγινε μοναχὸς στὴ Μονὴ τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης τοῦ ὄρους Σινᾶ, ὅπου γιὰ ἀρκετὸ καιρὸ περέμεινε κάτω ἀπὸ τὴν καθοδήγησι ἑνὸς σπουδαίου γέροντος, τοῦ ἀββᾶ Μαρτυρίου, στὸν ὁποῖο ἔκανε ἀδιάκριτη ὑπακοή. Μετὰ τὴν κοίμησι τοῦ γέροντός του, θέλωντας νὰ ἀφοσιωθῇ ἀπερίσπαστος στὴν μελέτη τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν προσευχή, ἀπεσύρθη σ’ἕναν ἐρημικὸ τόπο, δύο ὧρες μακριὰ ἀπὸ τὴ Μονή.
Ἐκεῖ, μέσα σὲ μία σπηλιά, πέρασε σαράντα ὁλόκληρα χρόνια σκληρῆς ἀσκήσεως καὶ μὲ τὴ Χάρι τοῦ Θεοῦ ὑπερέβη τὰ πάθη του καὶ ἔφτασε σὲ ὕψιστο βαθμὸ πνευματικῆς τελειότητας, ἀποκτῶντας ὅλες τὶς ἀρετές, καὶ κυρί-ως τὴν ταπείνωσι καὶ τὴν ἀγάπη. Ἡ φήμη τῆς ὁσιακῆς ζωῆς του ὁδήγησε τοὺς μοναχοὺς τῆς Μονῆς νὰ τὸν ἐκλέξουν ἡγούμενο, γεγονὸς ποὺ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ἀπεδέχθη, ἀλλὰ μετὰ ἀπὸ μερικὰ χρόνια ἔφυγε πάλι γιὰ τὸ ἀγαπημένο ἐρημητήριό του, ὅπου καὶ τελικῶς ἐκοιμήθη ἐν Κυρίῳ, μεταβαίνοντας στὴν αἰωνία ἀνάπαυσι καὶ μακαριό-τητα.
Τὸν πλοῦτο τῆς σοφίας, ποὺ ἀπέκτησε ἀπὸ τὸν κοπιώδη μοναχικό του ἀγῶνα, τὸν συγκέντρωσε στὸ πολὺ ὠφέλιμο ἀσκητικὸ βιβλίο του, ποὺ ὀνομάζεται «Κλῖμαξ», τὸ ὁποῖο ἄφησε ὡς πολύτιμο δῶρο, ὄχι μόνο στὸν Ὀρθό-δοξο μοναχισμό, ἀλλὰ καὶ σὲ ὅλους τοὺς πιστούς.
Μέσα στὸ ἀνεκτίμητο αὐτὸ βιβλίο, ὁ ὅσιος Ἰωάννης, περιγράφει ὅλη τὴν ψυχικὴ κατάστασι τοῦ ἀνθρώπου καὶ συνιστᾶ τὰ κατάλληλα φάρμακα γιὰ τὴν θεραπεία τῆς ψυχῆς μας. Προβάλλει τὶς θεοφιλεῖς ἀρετές, ποὺ ὑψώνουν καὶ ἀνεβάζουν τὸν ἄνθρωπο στὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ, ὅταν τὶς καλλιεργῇ, ἀλλὰ καὶ τὶς βλαβερὲς κακίες καὶ τὰ πάθη ποὺ πρέπει νὰ καταπολεμᾷ, γιὰ νὰ μὴ βυθίσουν τὴν ψυχή του στὰ βάραθρα τοῦ ᾋδου καὶ τὴ χωρίσουν ἀπὸ τὸν Θεό. Μὲ λίγα λόγια, μᾶς λέει μὲ ποιόν τρόπο θὰ κατορθώσῃ ὁ πιστός, νὰ φθάσῃ μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ, στὴν ἐν Χριστῷ σωτηρία του.
Τὸ βίβλιο τὸ ὀνόμασε «Κλῖμαξ», γιὰ νὰ μᾶς δείξῃ, πὼς ἡ πνευματικὴ ἄσκησι ποὺ ὀφείλει νὰ κάνῃ ὁ κάθε πιστός, μοιάζει μὲ μιὰ κλίμακα, μὲ μιὰ σκάλα, ἡ ὁποία ξεκινᾶ ἀπὸ τὴ γῆ καὶ καταλήγει στὸν οὐρανό. Ὅπως, δηλαδή, κά-ποιος ποὺ ἀνεβαίνει μία κλίμακα, πατᾶ ἀπὸ σκαλὶ σὲ σκαλί, γιὰ νὰ φθάσῃ ψηλότερα, ἔτσι καὶ στὴν νοητὴ αὐτὴ Κλίμακα, ὁ Χριστιανὸς πρέπει νὰ περιορίζῃ τὰ πάθη καὶ τὶς κακίες του, καὶ νὰ ἀνεβαίνῃ ἀπὸ βαθμίδα σὲ βαθμί-δα, ἀπὸ ἀρετή, δηλαδή, σὲ ἀρετή, γιὰ νὰ φθάσῃ ἀπὸ τὰ ἐπίγεια στὰ οὐράνια.
Ἡ Κλίμακα ἀποτελεῖται ἀπὸ 30 λόγους ἢ βαθμίδες. Στὶς πρῶτες βαθμίδες μᾶς μιλάει γιὰ τὸ πῶς νὰ ἀπομακρυν-θοῦμε ἀπὸ τὶς κοσμικὲς ἐξαρτήσεις. Μὲ τὴν Ἀποταγή, νὰ ἐγκαταλείψουμε τὸ κοσμικὸ φρόνημα. Μὲ τὴν Ἀπροσπάθεια, νὰ ἀπελευθερωθοῦμε ἀπὸ τὴν προσκόλλησι στὰ ὑλικὰ ἀγαθά. Μὲ τὴν Ξενιτεία, νὰ ἀποξενωθοῦμε ἀπὸ τὸν κακὸ ἑαυτό μας, καθὼς καὶ ἀπὸ τὸ συγγενικὸ περιβάλλον, ὅταν αὐτὸ ἔχει τελείως κοσμικὸ φρόνημα, διότι διατηρῶντας δεσμοὺς μαζί του θὰ ὑποστοῦμε ἀναπόφευκτα πνευματικὴ βλάβη.
Ἀκολουθοῦν οἱ τέσσερις βασικὲς ἀρετές: Ἡ ὑπακοή, κατὰ τὴν ὁποία ἔχουμε ἐκκοπὴ τοῦ θελήματός μας μὲ τὴν ὑποταγὴ στὸν πνευματικό μας πατέρα· ἡ μετάνοια, ποὺ εἶναι ἡ διαρκὴς ἀλλαγὴ τοῦ νοῦ καὶ τῆς στάσεως ζωῆς μὲ κατεύθυνσι πρὸς τὸν Θεό· ἡ μνήμη θανάτου, ἀπὸ τὴν ὁποία, ἀντιλαμβανόμενοι τὴν θνητότητά μας, παίρνουμε ἀφορμὴ γιὰ πνευματικὴ ἐγρήγορσι· καὶ τὸ χαροποιὸν πένθος, ἡ λύπη, δηλαδή, γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας, ἀλλὰ ταυτοχρόνως καὶ ἡ ἐσωτερικὴ χαρὰ ποὺ νιώθουμε, γιὰ τὸ ἄπειρο ἔλεος καὶ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πρὸς ἐμᾶς.
Στὸ κεντρικὸ τμῆμα τῆς Κλίμακος, ὁ πιστὸς καλεῖται νὰ παλέψῃ καὶ νὰ ξεριζώσῃ τὰ φοβερὰ πάθη τῆς ὀργῆς, μνησικακίας, καταλαλιᾶς, πολυλογίας, ψεύδους, ἀκηδίας, γαστριμαργίας, ἀνηθικότητος, φιλαργυρίας, δειλίας, ἀναισθησίας, κενοδοξίας, ὑπερηφανείας, βλασφημίας, πονηρίας, τὰ ὁποία πρέπει νὰ ἀντικαταστήσῃ μὲ τὶς ἀντίθετες ἀπὸ αὐτὰ ἀρετές τῆς ἀοργησίας, σιωπῆς, ἐγκρατείας, ἁγνείας, πραότητος, ἁπλότητος, ταπεινοφροσύνης.
Ὅποιος κατορθώσῃ καὶ ἀνέβει ἕως ἐδῶ, στὰ ἑπόμενα σκαλοπάτια, μᾶς λέει, ὅτι θὰ γευθῇ τοὺς γλυκοὺς καρποὺς τῶν ἀσκητικῶν μόχθων του, ποὺ εἶναι οἱ ὑψηλότερες πνευματικὲς καταστάσεις τῆς Ἡσυχίας, τῆς ἐσωτερικῆς, δηλαδή, γαλήνης καὶ τῆς ἀποφυγῆς τοῦ θορύβου τοῦ κόσμου, τῆς Προσευχῆς, κατὰ τὴν ὁποία ἔχει προσωπικὴ καὶ ἄμεσο κοινωνία μὲ τὸν Θεό, τῆς Ἀπαθείας, ὅπου ἡ ψυχὴ δὲν κυριεύεται πλέον ἀπὸ τὰ πάθη, καὶ τέλος, στὴν
κορυφή, στὸ τριακοστὸ σκαλὶ τῆς Κλίμακος, τῆς ἀρετῆς τῆς Ἀγάπης, ποὺ εἶναι καὶ τὸ κεφάλαιο ὅλων τῶν ἀρε-τῶν, διότι ταυτίζεται μὲ τὸν ἴδιο τὸν Θεό, ὁ Ὁποῖος «ἀγάπη ἐστίν», ὅπως μᾶς λέει ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης (Α΄Ἰω.4,16).
Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ἀπὸ τοὺς λόγους αὐτοὺς τῆς Κλίμακος τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου, ὅτι ἡ πνευματικὴ πρόοδος δὲν ἐπιτυγχάνεται μαγικά, μέσα ἀπὸ τὴν ἄνεσι καὶ τὴν καλοπέρασι, ἀλλὰ μὲ σκληροὺς καὶ ἰσο-βίους ἀγῶνες, ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ γιὰ τὴν ἐκκοπὴ τῶν παθῶν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη, γιὰ τὴν ἀπόκτησι, τὴν αὔξησι καὶ τὴ διατήρησι τῶν ἀρετῶν.
Χρειάζεται πολὺ προσοχὴ ἀπὸ τὸν πιστό, κατὰ τὴν προσπάθεια ἀναβάσεώς του στὴν Κλίμακα τῶν ἀρετῶν, γιατὶ καθ’ὅλη τὴν πορεία του παραμονεύουν οἱ δαίμονες, ποὺ προσπαθοῦν νὰ ἀνακόψουν τὴν ἀνάβασί του πρὸς τὴ θέωσι καὶ ρίχνοντάς τον στὰ διάφορα πάθη, νὰ τὸν γκρεμίσουν στὴν αἰωνία κόλασι.
Γι’αὐτὸ καὶ ἡ «Κλῖμαξ» ἀποτελεῖ ἕναν ὠφέλιμο πνευματικὸ ὁδηγό, τὸν ὁποῖο πρέπει νὰ μελετοῦμε, διότι ἀφορᾶ ὅλους τοὺς ἀγωνιζομένους πιστοὺς καὶ ὄχι μόνο τοὺς μοναχούς, ἀφοῦ κύριος σκοπὸς τῆς ζωῆς τοῦ Χριστιανοῦ, καὶ τοῦ μοναχοῦ καὶ τοῦ λαϊκοῦ, εἶναι: τηρῶντας τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ, νὰ ἀποβάλλῃ τὸ κοσμικὸ φρόνημα, νὰ καθαρισθῇ ἀπὸ τὰ πάθη καὶ νὰ ἑνωθῇ μὲ τὸν Θεό. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄσκησι, ὁ πνευματικὸς ἀγώνας, ποὺ ἔχουμε νὰ κάνουμε ὅλοι μας, ἂν θέλουμε νὰ σωθοῦμε καὶ νὰ μποῦμε στὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Αὐτὸν τὸν αἰώνιο προορισμό μας δὲν πρέπει νὰ τὸν ξεχνᾶμε ποτέ, ποὺ σημαίνει, ὅτι ἔχουμε χρέος νὰ δείχνουμε ἀνύστακτο ἐνδιαφέρον γιὰ τὴ σωτηρία τῆς ψυχῆς μας καὶ μέχρι νὰ ἀφήσουμε τὴν τελευταῖα μας πνοή, νὰ ἀγωνιζόμαστε καθημερινῶς, νὰ μὴν παρασυρθοῦμε ἀπὸ τὶς βιοτικὲς μέριμνες καὶ τὴ ματαιότητα τῶν φθαρτῶν πραγμάτων τοῦ κόσμου, ἀλλὰ νὰ ἀποκτήσουμε τὶς ἀρετὲς καὶ τὸν θεῖο φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Ἂς παρακαλέσουμε, λοιπόν, τὸν Θεό -διὰ τῶν πρεσβειῶν καὶ τοῦ ἁγίου Ἰώννου- νὰ μᾶς χαρίζῃ ἐγρήγορσι καὶ νὰ μᾶς ἐνισχύῃ, γιὰ νὰ συνεχίζουμε ἐπιμελῶς τὴν πνευματικὴ προσπάθειά μας μέχρι νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ ἀνεβοῦμε κι ἐμεῖς τὴν Κλίμακα τῶν Ἀρετῶν. ΑΜΗΝ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου