ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ-2026 Γ, Περί ἀνυπομονησίας!

 

 

 

 

                                                                                                                 

π. Τ. Η. 

 

Γ΄     

 

Σύμφωνα μὲ τὴ διδασκαλία τοῦ Εὐαγγελίου, μία κεφαλαιώδης ἀρετὴ ἀπαραίτητη γιὰ τὴν σωτηρία μας εἶναι ἡ ὑπομονή. Ἡ ὑπομονή, εἶναι τὸ θεμέλιο τῆς πνευματικῆς προκοπῆς. Τίποτε δὲν μποροῦμε νὰ κατορθώσουμε χωρὶς αὐτήν. Γι’αὐτὸ καὶ θεωρεῖται ἔνδειξις ψυχικῆς δυνάμεως καὶ ὄχι ἀδυναμίας, ὅπως λανθασμένα νομίζουν πολλοί. «Ἐν τῆ ὐπομονῆ ὑμῶν κτήσασθαι τὰς ψυχὰς ὑμῶν» (Λκ.21,19), μᾶς εἶπε ὁ Κύριος. Ὁ πιστός, λοι-πόν, πρέπει νὰ διαθέτῃ ὑπομονή, ὥστε νὰ ἀκολουθῇ μὲ συνέπεια τὰ βήματα τοῦ Χριστοῦ, καὶ νὰ σηκώνῃ τὸν προσωπικό του σταυρὸ τῶν θλίψεων, τῶν πειρασμῶν καὶ τῶν δοκιμασιῶν χωρὶς νὰ ἀδημονῇ.

Πολλὲς φορές, ὅμως, ἡ ἐπιθυμία νὰ δοῦμε ἄμεσα ἀποτελέσματα στὸν ἀγῶνα μας, ὅπως γιὰ παράδειγμα, νὰ ἀ-ποκτήσουμε διάφορα πνευματικὰ χαρίσματα, νὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ πάθη ποὺ μᾶς ταλαιπωροῦν, νὰ τελειώσουν αἰσίως οἱ δοκιμασίες ποὺ ὑφιστάμεθα, κ.τ.λ., μᾶς κάνει νὰ δείχνουμε ἀνυπομονησία ἡ ὁποία στην πνευματικὴ ζωὴ ἀποτελεῖ μία μεγάλη παγίδα, ποὺ πηγάζει κυρίως ἀπὸ τὸν ἐγωισμό, τὴν ἔλλειψι πίστεως, καθὼς καὶ ἀπὸ τὴ λανθασμένη ἀντίληψι, ὅτι ἡ πνευματικὴ πρόοδος μπορεῖ νὰ ἐπιτευχθῇ μὲ ταχύτητα, χωρὶς τὴν Θεία βοήθεια, βασιζόμενη μόνο στὶς ἀνθρώπινες δυνάμεις μας.

Στὸν ἀνυπόμονο, ὅμως, ἀντὶ νὰ ἀνθίσουν καὶ νὰ καρποφορήσουν οἱ ἀρετές, ὅπως περίμενε, συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετο· μένει ξερὸς καὶ ἄκαρπος. «Τί­πο­τε δὲν συν­τε­λεῖ τόσο στὴν πνευ­μα­τι­κὴ ἀκαρ­πία, ὅσο ἡ ἔλ­λει­ψι ὑπο­μο­νῆς», μᾶς λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος.

«Ἡ ἀνυπομονησία εἶναι κακία καὶ ἀντίθετη ἀπὸ τὴν ἀρετὴ τῆς ὑπομονῆς. Ὁ ἀνυ­πό­μο­νος δια­νύ­ει τὸν βίο του μὲ τρυ­φὴ καὶ μὲ ἀπο­λαύ­σεις. Με­τέρ­χε­ται ὅλες τὶς με­θο­δεῖ­ες προ­κει­μέ­νου νὰ ἀπο­φύ­γῃ τὸν πόνο, καὶ πα­ρου­σιά­ζε­ται δει­λὸς μπρο­στὰ στοὺς κιν­δύ­νους. Εἶ­ναι ὀρ­γί­λος, φί­λαυ­τος καὶ ἰδιο­τε­λής. Ἐπει­δὴ ἀπο­φεύ­γει τὸν πόνο, καμ­μία ἀρε­τὴ δὲ μπο­ρεῖ νὰ κα­τορ­θώ­σῃ γιὰ τὴν ψυχή του, διό­τι οἱ ἀρε­τὲς μὲ κό­πους καὶ μό­χθους ἀπο­κτοῦν­ται», μᾶς λέει καὶ ὁ ἅγιος Νεκτάριος.

Ὁ ἀνυπόμονος, στὴν οὐσία, δείχνει δυσπιστία στὴ σοφία καὶ τὴν κρίσι τοῦ Θεοῦ. Ὅταν οἱ δοκιμασίες του πα-ρατείνονται ἢ δὲ βλέπει πρόοδο πνευματική, ἀρχίζει νὰ στενοχωριέται, νὰ ἀπογοητεύεται καὶ νὰ ἀμφιβάλλῃ γιὰ τὴν πρόνοια τοῦ Θεοῦ. Ἐπειδὴ δὲ θέλει νὰ ζορίζεται καὶ νὰ ὑποφέρῃ, χάνει τὴν λίγη ὑπομονὴ ποὺ εἶχε, αὐτονο-μεῖται ἀπὸ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ εἴτε παρατάει τὴν προσπάθεια ποὺ ἄρχισε, εἴτε ἀπαιτεῖ ἀπὸ τὸν Θεό, νὰ τοῦ κάνῃ ὅ,τι τοῦ ζήτησε, νὰ ἐνεργήσῃ, δηλαδή, ὁ Θεὸς σύμφωνα μὲ τὸ δικό του ἀνθρώπινο καὶ ἐγωιστικὸ θέλημα.

Ἡ ἔλλειψις, ὅμως, τῆς ὑπομονῆς διώχνει τὴ θεία Χάρι, ἡ ὁποία ἀναπαύεται στὴν ταπεινὴ καὶ καρτερικὴ ψυχὴ καὶ ὁ ἀνυπόμονος ἄνθρωπος χάνει τὸν δρόμο, γιὰ τὴ σχέσι του μὲ τὸν Θεὸ καὶ γίνεται εὔκολο θῦμα τῶν δαιμό-νων. «Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς ἀπο­λω­λε­κό­σι τὴν ὑπο­μο­νήν· καὶ τί ποι­ή­σε­τε ὅταν ἐπι­σκέ­πτη­ται ὁ Κύ­ριος;», ἀλ­λοί­μο­νον σε’σᾶς, ποὺ χά­σατε τὴν ὑπο­μο­νή σας! Τί θὰ κάνε­τε, ὅταν σᾶς ἐπι­σκε­φθῇ ὁ Κύ­ριος μὲ δο­κι­μα­σί­ας καὶ θλί­ψεις, ρωτάει ὁ σοφὸς Σει­ράχ (2,14).

Ὁ μεγάλος Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ ὅσιος Ἐφραὶμ ὁ Σύρος, στὸ ἔργο του «Λόγος γιὰ τὶς ἀρετὲς καὶ τὶς κακίες» μᾶς δίνει τὴν περιγραφὴ τοῦ ἀνθρώπου ποὺ δὲν ἔχει ὑπομονὴ στὴ ζωή του. «Ἐλεεινὸς καὶ ταλαίπω-ρος εἶναι αὐτὸς ποὺ δὲν ἀπέκτησε ὑπομονή, ἐπειδὴ γιὰ τέτοιους ἀνθρώπους ἐξαπέλυσε τὰ «οὐαὶ» ἡ θεία Γραφή. Ἀλίμονο, λέει, σ’ αὐτοὺς ποὺ ἔχουν χάση τὴν ὑπομονή. Πραγματικά, λοιπόν, ἀλίμονο σ’αὐτὸν ποὺ δὲν ἔχει ὑπομονή, διότι ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος μεταφέρεται ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, ὅπως ἕνα φύλλο ἀπὸ τὸν ἀέρα». Ὁ ἀνυπόμονος βρίσκεται, δηλαδή, σὲ μία συνεχὴ ταραχή, σ’ἕνα διαρκὴ ἐκνευρισμό, ἀφοῦ ἀπὸ τὸν ἐγωισμό του, θέλει ὅλα νὰ γίνονται ἀμέσως. «Δὲν ἀνέχεται προσβολὴ καὶ στὶς θλίψεις λιποψυχεί. Ἕνας τέτοιος ἄν-θρωπος εἶναι εὔκολος στὶς φιλονεικίες, μεμψίμοιρος στὴν ὑπομονὴ καὶ ἀντιρρησίας στὴν ὑπακοή».

«Στὶς προσευχὲς εἶναι ὀκνηρὸς καὶ στὶς ἀγρυπνίες κατακουρασμένος. Στὶς νηστεῖες εἶναι σκυθρωπὸς καὶ στὴν ἐγκράτεια ἀπρόσεκτος. Στὶς ἀποστολὲς εἶναι ἀπρόθυμος καὶ στὶς ἐργασίες κακὸς ἐργάτης. Στὴν πο-νηρία εἶναι ἀξεπέραστος καὶ στὶς ἐνέργειές του αὐταρχικός. Στὶς λογομαχίες εἶναι ἀνδρεῖος καὶ στὴν ἐρη-μικὴ ζωὴ ἀδύνατος. Ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος ἐχθρεύεται αὐτοὺς ποὺ ἔχουν καλὴ φήμη, καὶ φθονεῖ αὐτοὺς ποὺ προοδεύουν. Ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει ὑπομονὴ ὑποφέρει πολλὲς τιμωρίες, καὶ ἕνας τέτοιος ἀδυνατεῖ νὰ πλησιάσῃ τὴν ἀρετή. Διότι μὲ τὴν ὑπομονή τρέχουμε τὸ ἀγώνισμα τοῦ δρόμου ποὺ εἶναι μπροστά μας, λέ-ει ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει ὑπομονὴ εἶναι ξένος πρὸς τὴν ἐλπίδα ποὺ προέρχεται ἀπ’αὐ-

τήν. Γι’αὐτὸ παρακαλῶ, ὅσοι, ὅπως ἐγώ, εἶστε χωρὶς ὑπομονή, ἀποκτῆστε ὑπομονή, γιὰ νὰ σωθεῖτε». Γ2

Τὶ μᾶς λέει μέ λίγα λόγια ἐδῶ ὁ Ἅγιος; Ὅτι ὁ ἀνυπόμονος  δὲν ἔχει καθόλου ἀγάπη οὔτε γιὰ τὸν Θεό, ἀφοῦ δὲν ἔχει ὑπομονὴ νὰ κάνῃ πνευματικὴ προσπάθεια, ἀλλὰ δὲν ἀγαπᾶ οὔτε καὶ τὸν συνάνθρωπό του, καθὼς εἶναι πά-ντα ἔτοιμος νὰ καυγαδίσῃ μαζί του, ὅταν νοιώσῃ ὅτι προσβάλλεται ἀπὸ αὐτὸν καὶ ἐπίσης τὸν ἐχθρεύται καὶ τὸν φθονεῖ γιὰ τὴν πρόοδό του, τὴν ὁποία δὲν κάνει ὁ ἴδιος λόγῳ τῆς ἀνυπομονησίας του. Ὁ ἀνυπόμονος δὲν ἔχει καμία ἐλπίδα σωτηρίας καὶ εἶναι ἄξιος κάθε τιμωρίας.

Τὴν ὑπομονή, ποὺ δείχνουμε ξεκινῶντας τὴν πνευματική μας πορεία, νὰ μὴν τὴν χάσουμε καὶ κυριευθοῦμε ἀπὸ ἀνυπομονησία καὶ ἀρχίζουμε νὰ βαρυγγωμοῦμε, ὅταν μᾶς ἔρχονται θλίψεις καὶ διάφορες ἄλλες δοκιμασίες, γι-ατὶ τότε, ὅπως λέει ὁ ἅγιος Ἰσαὰκ ὁ Σύρος: «Χω­ρὶς ὑπο­μο­νή, οἱ πε­ρι­στά­σεις καὶ οἱ θλί­ψεις (θὰ μᾶς) βα­σα­νί­ζουν δι­πλά».

«Τί τὸ ὄφελος σπερμάτων, παρὰ μὲν τὴν ἀρχὴν ἀνθούντων, μικρὸν δὲ ὕστερον μαραινομένων;», ­γράφει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος. Ποιὸ εἶναι τὸ ὄφελος νὰ ἀνθίζουν κάποια φυτὰ στὴν ἀρχὴ, ἀλλὰ κατόπιν νὰ μαραίνονται; Μόνο ἡ καλὴ ἀρχή, λοιπόν δὲ μᾶς χαρίζει τὴ νίκη, καθὼς χρειάζεται καὶ καλὴ συνέχεια, ἀλλὰ καὶ καλὸ τέλος. Τότε μόνο θὰ εἴμαστε πραγματικὰ ­νικητές. «Ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται» (Μτθ.10,22), μᾶς εἶπε ὁ Κύριος. Ἐ­­­κεῖνος ποὺ θὰ δείξῃ ὑπομονὴ μέχρι τέλους στὶς δοκιμασίες, αὐ­τὸς θὰ σωθῇ καὶ θὰ στεφανωθῇ ὡς νικητής.

Γι’αὐτὸ καὶ ἐμεῖς, ἂς μὴν βιαζόμαστε καὶ ἀνυπομονοῦμε, ἀλλὰ ἔχοντας τὴν ἐλπίδα μας στὸν Θεὸ καὶ δείχνο-ντας ἐμπιστοσύνη στὴν Πρόνοιά Του, νὰ παρακαλοῦμε τὸν Κύριο, μὲ τὶς πρεσβεῖες καὶ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτό-κου, νὰ μᾶς χαρίζῃ πολλὴ ὑπομονὴ γιὰ νὰ ἀντέχουμε σὲ κάθε τί, ποὺ ἡ ἀγαθότητά Του θὰ παραχωρήσῃ γιὰ τὴν πνευματική μας τελείωσι καὶ σωτηρία. ΑΜΗΝ.