ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ-2026!

 

  

 

 

 

π. Τ. Η.

 

 

Ὅπως μᾶς πληροφοροῦν οἱ Εὐαγγελιστές, ὁ Χριστός, τὸ ἀπόγευμα τῆς ἴδιας ἐκείνης ἡμέρας ποὺ ἀναστήθηκε, ἐμφανίστηκε στοὺς μαθητές Του. Κατὰ τὴν πρώτη αὐτὴ συνάντησι, ὅμως, ἀπουσίαζε ὁ Θωμᾶς. Ὅταν πληρο-φορήθηκε ἀπὸ τοὺς ἄλλους μαθητὲς τὸ χαρμόσυνο γεγονός, ἐξέφρασε μία δυσπιστία, λέγοντας, ὅτι: «Ἐὰν δὲν δῷ τὰ σημάδια ἀπ’τὰ καρφιὰ καὶ δὲ βάλῳ τὸ χέρι μου στὴ λογχισμένη πλευρά τοῦ Χριστοῦ, δὲν θὰ πιστεύσῳ».

Μετὰ ἀπὸ ὀκτὼ ἡμέρες, τὴν ἑπομένη δηλαδή, Κυριακή, ὁ ἀναστημένος Χριστὸς ξαναεμφανίζεται στοὺς μαθη-τές του, μεταξὺ τῶν ὁποίων βρίσκεται τώρα καὶ ὁ Θωμᾶς, τὸν ὁποῖον, ἀφοῦ καλεῖ νὰ δῇ καὶ νὰ ἀγγίξῃ τὶς πλη-γές Του, τὸν συμβουλεύει νὰ μὴν ἀμφιβάλῃ, ἀλλὰ νὰ πιστεύσῃ.

Ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, δὲ μᾶς λέει, ἐὰν τελικῶς ὁ Θωμᾶς ἄγγιξε μὲ τὸ χέρι του τὴν λογχισμένη πλευρὰ τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ τὸ βέβαιο εἶναι, ὅτι εἶδε τὶς πληγὲς στὰ χέρια Του. Ποὺ σημαίνει, πὼς ὁ Θωμᾶς μὲ τὶς αἰσθήσεις του ἀπέκτησε τὴν ἐμπειρία, ὅτι ὁ ἀγαπημένος του Διδάσκαλος, ποὺ πέθανε πάνω στὸν σταυρό, τώρα στεκόταν μπροστά του ἀναστημένος. Γι’αὐτὸ καὶ ἀμέσως, γεμάτος χαρὰ ὁ Θω­μᾶς, ξεσπᾶ σὲ δοξολογία καὶ ἀναφωνεῖ: «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου», ἐνῶ ὁ Κύριος τοῦ ἀπαντᾶ, πώς: «Πί­στευ­σες ἐ­πει­δὴ μὲ εἶ­δες! Στὸ ἑξῆς μακά-ριοι θὰ εἶναι ὅσοι θὰ πι­στεύ­ουν σέ ἐμένα χω­ρὶς νὰ μὲ δοῦν μὲ τὰ μά­τι­α τους, ὅ­πως μὲ εἶ­δες ἐ­σύ».

Βλέπουμε, ἔτσι, πὼς ὁ Θωμᾶς ἀνάγκασε, θὰ λέγαμε, τὸν Κύριο, νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἀπαίτησί του αὐτή, καὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο νὰ ἔχουμε μία ἀκόμα βαρυσήμαντη μαρτυρία γιὰ τὴν Ἀνάστασί Του. Γι’αὐτὸ κι ἕνα τροπάριο τῆς ἡμέρας λέῃ:«Ὧ καλὴ ἀπιστία τοῦ Θωμᾶ, τῶν πιστῶν τὰς καρδίας εἰς ἐπίγνωσιν ἦξεν», ἦταν καλὴ αὐτὴ ἡ ἀπιστία, δηλαδή, γιατὶ ἔτσι, οἱ πιστοὶ ὅλων τῶν αἰώνων γνωρίζουμε βεβαιότερα, ὅτι ὁ Χριστὸς ἀναστήθηκε.

Ἄρα λοιπόν, ἀφοῦ ἡ Ἐκκλησία μας, ἀποκαλεῖ «καλὴ» αὐτὴ τὴν ἀπιστία, κακῶς ἔχει ἐπικρατήση νὰ τὸν ἀποκα-λοῦμε «ἄπιστο Θωμᾶ». Ὁ Θωμᾶς, δὲν ἦταν ἄπιστος, ἀλλὰ δύσπιστος.Ἦταν χαρακτήρας εἰλικρινὴς καὶ καλο-προαίρετος. Εἶχε ἁγνότητα καὶ ἀνιδιοτέλεια. Ἐπιθυμοῦσε νὰ βρῇ Αὐτὸν ποὺ προανήγγειλαν οἱ προφῆτες, νὰ Τὸν ὑπηρετήσῃ καὶ νὰ θυσιαστῇ γι᾽αὐτόν. Δὲν ἀπιστεῖ, λοιπόν, ἀλλιῶς πῶς ἦταν δυνατόν, νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν Κύριο μὲ ἀφοσίωσι καὶ αὐταπάρνησι ὡς Μεσσία, ὅπως Τὸν ἀκολούθησαν καὶ οἱ ἄλλοι μαθητές;

Ποῦ ὀφείλεται, ὅμως, ἡ καλὴ ἀπιστία καὶ πῶς διακρίνεται, ἀπὸ τὴν κακή; Ἡ καλὴ ἀπιστία θέλει νὰ ἐρευνᾷ καὶ νὰ ἐμβαθύνῃ σὲ κάθε σοβαρὸ ζήτημα. Αὐτὸ προϋποθέτει νὰ εἶναι κανεὶς καλόπιστος καὶ νὰ ἔχῃ ἀγαθὴ προαί-ρεσι. Νὰ μὴν εἶναι ὁ εὔπιστος ἐκεῖνος ἄνθρωπος, ποὺ ὅ,τι κι ἂν τοῦ ποῦνε, ἀκόμα καὶ ψέμα, τὸ πιστεύει ἀμέ-σως. Ἡ εὐπιστία φανερώνει μία ἐπιπολαιότητα, ποὺ εἰδικά στὰ θέματα πίστεως μπορεῖ νὰ εἶναι καταστροφική, διότι ὁ εὔπιστος πολὺ εὔκολα μπορεῖ νὰ δεχθῇ ὡς ἀληθινές, ἀκόμα καὶ αἱρετικὲς ἢ πλανεμένες διδασκαλίες.

Νὰ μὴ φθάνῃ, ἐπίσης, καὶ στὸ ἄλλο ἄκρο τοῦ ὀρθολογισμοῦ καὶ νὰ δέχεται μόνον ὅ,τι κατανοεῖ ὁ νοῦς του ἐνῶ ὅ,τι δὲν κατανοεῖ, νὰ τὸ ἀπορρίπτῃ. Πολλοὶ νομίζουν, ὅτι ὁ Θωμᾶς, ἀπὸ ὀρθολογισμὸ ζήτησε πρῶτα νὰ δῇ καὶ μετὰ νὰ πιστεύσῃ. Βεβαίως, ὅταν δῷ, τότε καταργεῖται ἡ πίστις, διότι τότε γνωρίζω. Γιὰ νὰ πιστέψῳ, πρέπει νὰ μὴ δῷ. Ἀλλά, ἐδῶ ὁ Θωμᾶς, ἤθελε νὰ δῇ τὸν ἀναστημένο Χριστό, ὅπως τὸν εἶδαν καὶ οἱ ἄλλοι μαθητές, γιὰ νὰ ἑδραιωθῇ· γιὰ νὰ ξέρῃ μὲ βεβαιότητα τί πιστεύει, ὥστε νὰ δώσῃ καὶ τὴ ζωή του. Ὅπως καὶ τὴν ἔδωσε, πράγμα-τι, τὴν ζωή του ἀργότερα ὁ Θωμᾶς γιὰ τὸν Χριστό, γιατὶ βεβαιώθηκε.

Ἡ καλὴ ἀπιστία μπορεῖ ἀκόμη νὰ ὀφείλεται σὲ μία ἄγνοια ἢ σὲ μία παρανόησι. Ὅπως, γιὰ παράδειγμα, ὅταν ὁ Φίλιππος εἶπε στὸν Ναθαναήλ, ὅτι βρήκαμε τὸν Μεσσία, ποὺ εἶναι ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τὴν Ναζαρέτ, ὁ Ναθαναὴλ ἀ-πόρησε καὶ εἶπε:«Ἐκ Ναζαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι;» (Ἰω.1,47), εἶναι δυνατόν, νὰ προέλθῃ κάτι καλὸ ἀπὸ τὴν κακόφημη Ναζαρὲτ καὶ εἰδικὰ ὁ Μεσσίας; Αὐτὸ τὸ εἶπε, γιατὶ γνώριζε πὼς οἱ Γραφὲς ἔλεγαν, ὅτι ὁ Μεσσί-ας θὰ γεννηθῇ στὴ Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας καὶ ὄχι στὴ Γαλιλαία. Ἀγνοοῦσε ὅμως, ὅτι ὁ Ἰησοῦς, γεννήθηκε μὲν στὴν Βηθλεέμ, ἀλλὰ ἐξ αἰτίας τοῦ Ἡρώδου, κατέφυγε στὴν Αἴγυπτο καὶ ἔπειτα ἐγκαταστάθηκε στὴ Ναζαρέτ.

Συμβαίνει, λοιπόν, κάποιες φορές, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀπὸ μέρους μας διάθεσι ἀπιστίας, νὰ ἔχουμε κάποια ἀπορί-α ἢ κάποια ἀμφιβολία, γιατὶ κάτι ἀπὸ τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ δὲν τὸ κατανοοῦμε. Καὶ εἶναι ἀλήθεια, ὅτι πολλὰ δὲν κατανοῦμε, διότι ὁ νοῦς μας δὲν ἔχει τὸν ἀπαραίτητο θεῖο φωτισμό. Ὅ,τι ὅμως δὲν κατανοῶ, δὲν σημαίνει πὼς πρέπει νὰ γίνῃ ἐμπόδιο καὶ νὰ μὲ ὁδηγήσῃ σὲ μία μόνιμη ἀπιστία. Ἀλίμονο, ἂν κάθε φορὰ ποὺ δὲν κατανοῦμε κάτι, φθάνουμε στὴν ἀπιστία! Θὰ ἐρευνήσῳ, θὰ ρωτήσῳ, θὰ παρακαλέσῳ τὸν Θεὸ καὶ ἂν μὲ φωτίσῃ, θὰ τὸ κα-ταλάβῳ, ἀλλιῶς δὲν θὰ τὸ ἀφήσῳ νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν πίστι μου.

Ἡ καλὴ ἀπιστία, ἐπίσης, μπορεῖ νὰ ὀφείλεται καὶ στὸν «οὐ κατ’ ἐπίγνωσιν ζῆλον», τὸ νὰ πιστεύῃ, δηλαδή, κα-

νεὶς μὲ φανατισμὸ λανθασμένα σὲ κάτι, νομίζοντας ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ σωστό. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος, φερ’εἰπεῖν, ὁ ἴδιος ὁμολογεῖ, πὼς «ἀπὸ ὑπερβολικὸ ζῆλο γιὰ τὸν Ἰουδαϊσμό, ἐδίωκε τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ», διότι θε-ωροῦσε ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς ἦταν μία ἐπικίνδυνη αἵρεσι καὶ διώκοντάς την, προσέφερε ὑπηρεσία στὸν Θεό. Ὅ-ταν ὅμως, ὁ Χριστὸς τοῦ ἀποκαλύφθηκε, ἐπειδὴ εἶχε καλὴ προαίρεσι, ὄχι μόνο ἔγινε θερμότατος Χριστιανός, ἀλλὰ καὶ ὁ πρωτοκορυφαῖος τῶν Ἀποστόλων· ἔγινε ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν, ὁ Μέγας Παῦλος.

Ἔχουμε ὅμως καὶ τὴν κολάσιμη ἀπιστία ἡ ὁποία ἐμφανίζεται καταρχάς, σὰν διαστροφὴ τῆς ἀληθείας. Ὅ,τι ἀ-κριβῶς ἔκαναν οἱ Γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι, ποὺ ἀπὸ κακία καὶ φθόνο, παρ’ὅλο ποὺ ἔβλεπαν τὰ πρωτοφανὴ θαύματα τοῦ Κυρίου, τὰ ἀπέδιδαν στὴ δύναμι τοῦ διαβόλου. Μάλιστα, γιὰ νὰ μὴν ὑπάρχουν ἀποδείξεις ὅτι ὁ Ἰ-ησοῦς εἶναι ἀληθινὸς Θεός, ἀποφάσισαν νὰ σκοτώσουν καὶ τὸν ἀναστημένο Λάζαρο. Ἐπίσης, οὔτε τὸ σκοτί-νιασμα τοῦ ἡλίου καὶ ὁ σεισμός, κατὰ τὴν ὥρα τῆς σταυρώσεως, οὔτε καὶ ἡ μαρτυρία τῶν στρατιωτῶν, ὅτι ὁ τάφος τοῦ Ἰησοῦ βρέθηκε ἄδειος, τοὺς ἔκανε νὰ πιστεύσουν. Ἀντιθέτως, δωροδόκησαν τοὺς στρατιῶτες νὰ ποῦν ψέμματα, ὅτι οἱ μαθητὲς ἔκλεψαν τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ.

Ἦταν συνειδητά, κακοπροαίρετα ἄπιστοι, διότι διέστρεφαν συστηματικὰ τὴν ἀλήθεια καὶ στὴν οὐσία βλασφη-μοῦσαν κατὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος! Εἶχαν αὐτό, τὸ «Οὐ μὲ πείσεις, κἂν μὲ πείσῃς», κι ἂν ἀκόμη μὲ πείσῃς, ἐ-γὼ θὰ παραμένῳ ἄπιστος. Τέτοιοι ἄνθρωποι εἶναι χειρότεροι καὶ ἀπὸ τοὺς δαίμονες. Γιατὶ οἱ δαίμονες, μπορεῖ νὰ μᾶς παρακινοῦν στὴν ἀπιστία, οἱ ἴδιοι ὅμως, πιστεύουν ὅτι ὑπάρχει ὁ Θεὸς καὶ φρίττουν. Εἶναι, φοβερὸ πρᾶγμα, νὰ μένῃ κανεὶς στὴν ἀπιστία, γιατί, ὅπως λέει ὁ ἅγιος Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς:«Τὸ μὲν ἀπιστεῖν τῇ ἀληθείᾳ θάνατον φέρει», τὸ νὰ ἐπιμένῃς νὰ ἀπιστῇς στὴν ἀλήθεια, θὰ σὲ ὁδηγήσῃ στὸν πνευματικὸ θάνατο.

Ἀκόμη, μπορεῖ κανείς νὰ κινεῖται στὸν χῶρο τῆς ἀπιστίας ἀπὸ συμφέρον. Φερ’εἰπεῖν, τοὺς Γραμματεῖς καὶ Φα-ρισαίους, ἐπειδὴ ὁ Κύριος, πάντοτε καυτηρίαζε τὴν ὑποκριτικὴ συμπεριφορά τους, δὲν τοὺς συνέφερε νὰ τὸν ἀποδεχθοῦν ὡς Μεσσία, διότι θὰ ἔχαναν τὰ προνόμια, ποὺ εἶχαν ἀποκτήση, εἰς βάρος τοῦ λαοῦ.

Στὴν ἀπιστία,ὅπως λέει ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, ὁδηγεῖ καὶ ὁ διεφθαρμένος βίος:«Πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τό φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ». Ὅταν ὁ ἄνθρωπος προσκολλᾶτε στόν κόσμο τοῦτο καὶ δουλεύει στά πάθη του, ὅταν τὴν πρώτη θέσι τὴν καταλαμβάνει ὁ ἑαυτός του, τότε χρη-σιμοποιεῖ τὴν ἀπιστία ὡς ἀφορμή, γιὰ νὰ δικαιώσῃ τὶς φιλήδονες, φιλόδοξες καὶ φιλάργυρες ἐπιλογές του.

Ἔχουμε ἀκόμα καὶ τὸ φαινόμενο τῆς ψυχολογίας τῆς μάζης, ὅπου ἐκεῖ, γιὰ νὰ μὴ διαφέρῳ ἀπὸ τὸ σύνολο καὶ ἔχω συνέπειες, κάνω ὅ,τι κάνουν οἱ πολλοί. Γιὰ παράδειγμα, εἶναι ἡ τάσι τῆς μόδας νὰ μὴν πιστεύῃ ὁ κόσμος στὸν Χριστό; Δὲν πιστεύω κι ἐγώ. Ἔχει τὸ κόμμα μου ἢ ἡ πολιτεία ἄθεη ἰδεολογία; Τὸ ἴδιο κι ἐγώ. Ἡ συμπερι-φορά αὐτή, βεβαίως, φανερώνει μεγάλη ἐπιπολαιότητα καὶ ἀνωριμότητα σκέψεως στὸ σοβαρὸ θέμα τῆς πίστε-ως.

Ἔτσι, λοιπόν, ἡ πίστις ἢ ἡ ἀπιστία ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν κακὴ ἢ τὴν ἀγαθὴ διάθεσι τῆς προαιρέσεώς μας. Ἂν ἡ προαίρεσίς μου εἶναι ἀγαθή, θὰ πιστεύσῳ, ἂν εἶναι κακή, θὰ μείνῳ ἄπιστος. Ὁ Θωμᾶς, ὅπως εἴδαμε, πίστευσε, διότι δὲν εἶχε πονηρὴ διάθεσι οὔτε κακόπιστος ἦταν, ἀλλὰ καλόπιστος. Ὁ Κύριος, δέχεται τὴν καλὴ αὐτὴ πίστι τοῦ Θωμᾶ, λέει ὅμως, πὼς θὰ εἶναι μακαριότεροι ὅσοι ἀνά τοὺς αἰῶνας θὰ πιστεύσουν σὲ Αὐτόν, χωρὶς νὰ Τὸν δοῦνε καὶ νὰ Τὸν ψηλαφίσουν, ὅπως ὁ Θωμᾶς καὶ οἱ ἄλλοι μαθητές.

Γι’αὐτὸ κι ἐμεῖς, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ἂς φροντίσουμε νὰ μὴ μένουμε στὶς κακὲς μορφὲς ἀπιστίας, ἀλλὰ νὰ διατηρήσουμε καὶ νὰ αὐξήσουμε τὴν πίστι μας στὸ Θεανδρικὸ πρόσωπο τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Δημιουργοῦ καὶ Σωτῆρος μας. ΑΜΗΝ.