ΑΠΟΤΟΜΗ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ!

 

 

 

 

 

 

π. Τ. Η.

Ἑορτάζουμε σήμερα τὴ μνήμη τῆς ἀποτομῆς τῆς τιμίας κεφαλῆς τοῦ μεγίστου τῶν προφητῶν, τοῦ ἁγίου Ἰωάν-νου τοῦ Προδρόμου, ὁ ὁποῖος ὡς κύριο ἔργο του εἶχε νὰ μεταφέρῃ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ στοὺς Ἰσραηλῖτες καὶ νὰ τοὺς προτρέπῃ σὲ ἀληθινὴ μετάνοια, ἔτσι ὥστε, νὰ μπορέσουν μὲ καθαρὴ καρδιά, νὰ ἀναγνωρίσουν καὶ νὰ ὑποδεχθοῦν τὸν Μεσσία καὶ Σωτῆρα τοῦ κόσμου, ποὺ σὲ λίγο θὰ ἐρχόταν.

Ταυτοχρόνως μὲ τὸ κήρυγμα μετανοίας, ὁ Ἰωάννης καυτηρίαζε καὶ ἤλεγχε μὲ θάρρος καὶ αὐστηρότητα τὶς διά-φορες ἠθικὲς παρεκτροπὲς τόσο τοῦ λαοῦ, ὅσο καὶ τῶν ἀρχόντων, διδάσκοντάς τους νὰ εἶναι δίκαιοι καὶ νὰ μὴν καταπιέζουν τοὺς ἀδυνάμους.

Ἀπὸ τὸν ἔλεγχο αὐτό, δὲν ξέφυγε οὔτε καὶ ὁ βασιλιᾶς Ἡρώδης ὁ ὁποῖος ἔδιωξε τὴ νόμιμη σύζυγό του καὶ σύ-ναψε μιὰ παράνομη καὶ σκανδαλώδη σχέσι μὲ τὴν Ἡρωδιάδα, σύζυγο τοῦ ἀδελφοῦ του, Φιλίππου. Κι ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ πρᾶξι ἀποτελοῦσε βαρύτατη παραβίασι τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου, διότι ἦταν αἱμομιξία καὶ μοιχεία, ὁ Ἰω-άννης ὁ Πρόδρομος, θέλωντας νὰ τὸν ὁδηγήσῃ σὲ μετάνοια, τὸν ἤλεγξε δημόσια λέγοντάς του ὅτι: «οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου»(Mρκ.6,18), δὲν σοῦ ἐπιτρέπεται νὰ ἔχῃς τὴ γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου.

Ὁ Ἡρώδης, ὅπως γνωρίζουμε, μὴ ἀνεχόμενος τοὺς ἐλέγχους τοῦ Προδρόμου, τὸν φυλάκισε καὶ ἤθελε νὰ τὸν θανατώσῃ. Ἀλλὰ δὲν τὸν σκότωσε, διότι καὶ τὸν λαὸ φοβόταν, ποὺ πίστευε ὅτι ὁ Ἰωάννης εἶναι προφήτης τοῦ Θεοῦ, καὶ γιατὶ καὶ ὁ ἴδιος κατὰ βάθος ἀναγνώριζε τὸν Ἰωάννη ὡς «ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον». Καὶ μάλιστα, συχνὰ ἐπισκεπτόταν τὸν Ἰωάννη στὴν φυλακὴ καὶ ἄκουγε μὲ εὐχαρίστησι τὰ λόγια του καὶ ἀρκετὰ ἀπὸ ὅσα τοῦ ἔλεγε, τὰ ἔκανε.

Ἡ Ἡρωδιάδα, ὅμως, ποὺ ἔτρεφε θανάσιμο μίσος ἐναντίον τοῦ Προδρόμου, δὲν ἀρκέστηκε στὴ φυλάκισι του, ἀλλὰ ἀναζητοῦσε μανιωδῶς τὴν εὐκαιρία γιὰ τὴν ὁλοκληρωτική του ἐξόντωσι. Ἔτσι, ὅταν κατὰ τὴ διάρκεια ἑ-νὸς συμποσίου γιὰ τὰ γενέθλια τοῦ Ἡρώδου, ἡ κόρη της ἡ Σαλώμη χόρεψε ἕναν προκλητικὸ χορό, ποὺ ἐνθου-σίασε τὸν μεθυσμένο Ἡρώδη τόσο ὥστε τῆς ὑποσχέθηκε μὲ ὅρκο νὰ τῆς δώσῃ ὅ,τι ζητήσῃ, ἀκόμα καὶ τὸ μισὸ βασίλειό του, καὶ ἡ νεαρὴ Σαλώμη, μὴ γνωρίζοντας τί νὰ κάνῃ, ἔτρεξε νὰ συμβουλευθῇ τὴ μητέρα της, ἡ Ἡρω-διάδα βρῆκε τὴν εὐκαιρία ποὺ περίμενε καὶ τὴν ἔπεισε νὰ ζητήσῃ ἀμέσως «Τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ Βαπτι-στοῦ ἐπὶ πίνακι».

Στὸ ἄκουσμα τοῦ παραδόξου καὶ ἀποτρόπαιου αὐτοῦ αἰτήματος ὁ Ἡρώδης λυπήθηκε, δὲ θέλησε ὅμως νὰ ἀθε-τήσῃ τὸν ὅρκο του μπροστά στοὺς ἄρχοντες ποὺ εἶχε καλεσμένους, κι ἔτσι διέταξε τὸν ἀποκεφαλισμὸ τοῦ Ἰω-άννου μέσα στὴ φυλακή.

Βλέπουμε, λοιπόν, ἀγαπητοί μου, δύο ἐκ διαμέτρου ἀντίθετες συμπεριφορὲς καὶ χαρακτῆρες ἀνθρώπων. Ἀπὸ τὴ μία ὁ «δίκαιος καὶ ἅγιος» Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, ποὺ ἦταν σὲ ὅλα ἄμεμπτος· καὶ ὡς πρὸς τὶς σχέσεις του μὲ τοὺς ἀνθρώπους, μὲ τοὺς ὁποίους ἦταν εἰλικρινὴς καὶ ἀμερόληπτος χωρὶς νὰ χαρίζεται σὲ κανέναν, καθὼς συμβούλευε καὶ ἐπέπληττε ἐξ ἴσου ἄρχοντες καὶ λαὸ μὲ μόνο σκοπὸ τὴ διόρθωσί τους, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὶς σχέσεις του μὲ τὸν Θεό, στὸν ὁποῖον ἦταν ἀφιερωμένος ἀπὸ νήπιο, βλέπουμε νὰ ζῇ ἕναν ἀσκητικότατο καὶ ἐ-νάρετο βίο στὴν ἔρημο, τηρῶντας πιστὰ τὸ θεῖο θέλημα, καὶ κατὰ τὸν τρόπο αὐτὸ νὰ ἀποτελῇ ἕνα τέλειο πρό-τυπο πνευματικῆς καὶ κοινωνικῆς ἀκεραιότητας, ποὺ τὸ ἀναγνωρίζει ἀκόμα καὶ ὁ ἀσεβέστατος Ἡρώδης.

Ὁ Ἰωάννης εἶχε ἀποκτήση καθαρότητα ψυχῆς καὶ παρὰ τὸ σημαντικὸ ἔργο ποὺ τοὺ ἀνέθεσε ὁ Θεός, νὰ προε-τοιμάσῃ τὸ λαὸ γιὰ τὴν ὑποδοχὴ τοῦ Μεσσίου, σὲ ὅλη του τὴ ζωὴ παρέμεινε βαθύτατα ταπεινὸς ἔχοντας πά-ντοτε τὴν συναίσθησι, πὼς ἦταν τὸ λυχνάρι ἀπέναντι στὸ Φῶς, ὁ ὑπηρέτης μπροστά στὸν Δεσπότη, ὁ ἄνθρω-πος μπροστὰ στὸν Θεόν.

Γι’αὐτὸ καὶ ὅταν τὸν ρωτοῦσαν, ἂν αὐτὸς εἶναι ὁ ἀναμενόμενος Μεσσίας, ἀπαντοῦσε: «Ὄχι, δὲν εἶμαι ἐγώ. Ὁ Μεσσίας ἔρχεται ὕστερα ἀπὸ ἐμένα καὶ δὲν εἶμαι ἄξιος οὔτε τὰ λουριὰ ἀπὸ τὰ σανδάλια Του νὰ λύσῳ!», θέλω-ντας μὲ αὐτὴν τὴν εἰκόνα νὰ τοὺς δείξῃ τὴν τεράστια διαφορὰ ἀνάμεσα σὲ αὐτὸν καὶ στὸν Χριστό.

Ὅσο μεγάλος προφήτης κι ἂν εἶναι, δὲν παίρνουν τὰ μυαλά του ἀέρα, οὔτε ἐκμεταλλεύεται τὴν ἀγάπη καὶ τὸν σεβασμὸ ποὺ ἔδειχνε ὁ λαὸς στὸ πρόσωπό του, ἀλλὰ παραμένει ταπεινὸς, διότι γνωρίζει ὅτι δὲν παύει νὰ εἶναι δοῦλος ἐνώπιον τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ.

Μάλιστα, ὅταν κατὰ τὴ βάπτισι τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἰορδάνη ποταμὸ εἶδε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα νὰ κατέρχεται ὡς πε-

ριστέρι ἐπάνω στὸν Κύριο, ἀπὸ τότε συμβούλευε τοὺς μαθητές του, ὅτι «Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλατ-τοῦσθαι», ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα πλέον πρὲπει νὰ ἀφήσουν τὸν Ἰωάννη καὶ νὰ ἀκολουθοῦν μόνο τὸν Ἰησοῦν.

Ἐπίσης, γιὰ ὅσο διάστημα μένει κλεισμένος στὴ φυλακή, δὲν διαμαρτύρεται στοὺς μαθητές του ποὺ τὸν ἐπι-σκέπτονταν, οὔτε κακολογεῖ τὸν Ἡρώδη, ἀλλὰ δείχνει ἀνεξικακία καὶ καρτερία.

Ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος εἶναι, σύμφωνα μὲ τὰ λόγια τοῦ Κυρίου, ὁ ἁγιότερος ἀπ’ ὅλους τοὺς θεοφόρους ἄν-δρες ποὺ ἔζησαν στὴ γῆ, καθὼς ἡ ἁγνὴ ψυχή του συγκεντρώνοντας ὅλα τὰ χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, εἶχε γίνη κατοικητήριο κάθε ἀρετῆς καὶ εὐσεβείας.

Σὲ ἀντίθεσι μὲ τὸν εὐσεβή, ταπεινό, ἅγιο καὶ δίκαιο Πρόδρομο ποὺ ζοῦσε ἁπλὰ καὶ φτωχικὰ στὴν ἔρημο διδά-σκοντας τὸν λόγο καὶ τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ, οἱ ἄλλοι τρεῖς πρωταγωνιστὲς τῆς διηγήσεως, ὁ Ἡρώδης, ἡ Ἡρωδι-άδα καὶ ἡ Σαλώμη, ζοῦνε στὰ βασιλικὰ ἀνάκτορα καὶ ἀντιπροσωπεύουν τὴν πονηρία, τὴν διαφθορὰ καὶ τὴν ἁ-μαρία.

Ὁ Ἡρώδης, μὲ τὸ νὰ φυλακίσῃ τὸν Ἰωάννη, ἔγινε ὑπόδειγμα γιὰ κάθε κακία καὶ ἀσέβεια· ἔγινε τὸ σύμβολο τῆς διεφθαρμένης ἐξουσίας ποὺ τιμωρεῖ τὴν ἀλήθεια καὶ τὴν ἠθικὴ ἀκεραιότητα γιὰ νὰ προστατεύσῃ τὸν ἀνήθικο τρόπο ζωῆς του. Ἦταν ἄνθρωπος μὲ τελείως ὑλικὸ φρόνιμα καὶ δοῦλος τῆς σάρκας, χωρὶς κανένα ἴχνος πνευ-ματικότητος. Προκειμένου νὰ μὴ χάσῃ τὸ κύρος του στοὺς καλεσμένους του, ἀποδείχθηκε ἀδύναμος καὶ ὁλιγό-ψυχος, ἀφοῦ ὑποχώρησε στὴν ἀπαίτησι τῆς Σαλώμης καὶ διέταξε τὸν ἀποκεφαλισμὸ ἑνὸς ἀθώου ἀνθρώπου.

Ἡ Ἡρωδιάδα πάλι, ἦταν μιὰ γυναῖκα φιλόδοξη, ἐγωίστρια καὶ ἐκδικητική. Γεμάτη ἀπὸ κακία καὶ μῖσος γιὰ τὸν Ἰωάννη, ποὺ τὴν ἤλεγχε δημοσίως γιὰ τὴν παράνομη σχέσι της, μὴ θέλωντας νὰ χάσῃ τὰ προνόμια τῆς ἐξουσί-ας ποὺ εἶχε κοντὰ στὸν Ἡρώδη, χρησιμοποίησε τὴν πονηριά της γιὰ νὰ κλείσῃ μία καὶ καλὴ, ὅπως πίστευε, τὸ στόμα τοῦ Τιμίου Προδρόμου.

Ἀλλὰ καὶ ἡ Σαλώμη, ἡ κόρη τῆς Ἡρωδιάδος ἀπὸ τὸν πρῶτο της γάμο· φαίνεται ὅτι ἦταν κοπέλα χωρὶς ἠθικοὺς φραγμούς, ἀφοῦ, πρῶτον, χρησιμοποίησε τὸ σῶμα της χορεύοντας προκλητικά, γιὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ κάποιο πο-λύτιμο ἀντάλλαγμα ἀπὸ τὸν Ἡρώδη καὶ δεύτερον, φέρει βαρύτατη εὐθύνη γιὰ τὸν φόνο τοῦ Ἰωάννου.

Διότι, ἂν καὶ ἐνήργησε κατὰ προτροπήν τῆς μητέρας της, ὡς ἐλεύθερος ἄνθρωπος, εἶχε τὴν ἐπιλογὴ νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἀπάνθρωπη ἀπαίτησί της. Αὑτὴ ὅμως, ἀντιθέτως, βλέπουμε, ὅτι ἔτρεξε «μετὰ σπουδῆς», βιαστικά, στὸν Ἡρώδη, νὰ ζητήσῃ τὴν κεφαλὴ τοῦ Προδρόμου, γεγονὸς ποὺ δείχνει ὅτι συναίνεσε στὸ ἔγκλημα καὶ ἔγινε, ἔ-τσι, τὸ ἐκτελεστικὸ ὄργανο τῆς μητρικῆς ἐκδικήσεως.

Ποιὸ ἦταν τὸ τελικὸ ἀποτέλεσμα ὅμως; Ὁ ἱστορικὸς Κάλλιστος Ξανθόπουλος, γράφει ὅτι τὸ τέλος τῆς Σαλώ-μης ἦταν τραγικό! Καθὼς προσπαθοῦσε νὰ διασχίσῃ ἕναν παγωμένο ποταμό, ἔσπασε ὁ πάγος καὶ ὅπως βυθί-στηκε στὸ νερὸ μέχρι τὸ λαιμό, ἀποκεφαλίστηκε ἀπὸ τὸ κομμάτι τοῦ πάγου, γεγονὸς ποὺ θεωρήθηκε ὡς θεία δίκη γιὰ τὸ ἔγκλημά της. Ἀτιμωτικὸ τέλος εἶχε καὶ ὁ Ἡρώδης, ὁ ὁποῖος, ὅπως λέει ὁ Ἰουδαῖος ἱστορικὸς Ἰώση-πος, ἐκθρονίστηκε καὶ πέθανε μαζὶ μὲ τὴν Ἡρωδιάδα, στερημένοι ἀπὸ πλούτη καὶ ἐξουσία στὴν ἀφάνεια τῆς ἐξορίας. 

Ἔτσι, ὁ μὲν Ἰωάννης ἔγινε αἰώνιο πρότυπο καὶ ὁδηγὸς γιὰ κάθε ἀρετὴ καὶ εὐσέβεια, ἀλλὰ καὶ ὑπόδειγμα σὲ ὅ-λους ὅσους θέλουν νὰ ὑπηρετοῦν τὴν ἀλήθεια καὶ νὰ ἀγωνίζονται κατὰ τῆς διαφθορᾶς, ἀνεξάρτητα ἀπὸ κινδύ-νους καὶ θυσίες, ἐνῶ γιὰ τοὺς ἀλλους τρεῖς ἡ Ἱστορία κατέγραψε τὴ συμπεριφορά τους ὡς παράδειγμα πνευμα-τικῆς τυφλώσεως, ὅπου ὁ ἐγωισμὸς καὶ ἡ ματαιοδοξία τους ξεπερνοῦν τὴν ἀξία τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς.

Ἂς προσέξουμε, λοιπόν, κι ἐμεῖς ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, νὰ μὴν παρασυρθοῦμε ἀπὸ τοὺς πειρασμοὺς τοῦ πλού-του, τῆς δόξας καὶ τῶν λοιπῶν ματαίων ὑλικῶν ἀπολαύσεων, ἀλλὰ νὰ μιμηθοῦμε τὸν Τίμιο Ἰωάννη τὸν Πρό-δρομο καὶ νὰ ἀγωνιστοῦμε νὰ ὑπηρετήσουμε τὴν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου, ὅ,τι κι ἂν αὐτὸ μᾶς κοστίσῃ. ΑΜΗΝ.