Η ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ

ΛΟΓΟΣ ΤΡΙΤΟΣ
( Περί ξενιτείας )
1. Ξενιτεία είναι η οριστική
εγκατάλειψις όλων εκείνων που υπάρχουν στην πατρίδα μας και πού μας
εμποδίζουν να επιτύχωμε τον ευσεβή σκοπό της ζωής μας. Η ξενιτεία είναι
απαρρησίαστος συμπεριφορά, κρυμμένη σοφία, σύνεσις πού δεν
φανερώνεται, ζωή μυστική, σκοπός που δεν βλέπεται, λογισμός αφανής,
όρεξις της ευτελείας, επιθυμία της στενοχωρίας, αιτία του θείου πόθου,
πλήθος του θείου έρωτος, άρνησις της κενοδοξίας, βυθός της σιωπής.
2. Στην αρχή συνήθως ενοχλεί συνεχώς και έντονα αυτός ο
λογισμός τους εραστάς του Κυρίου, ωσάν να τους φλογίζη θεϊκή φωτιά.
Δηλαδή ο λογισμός, ο οποίος παρακινεί τους εραστάς ενός τόσο μεγάλου
αγαθού να απομακρυνθούν από τους οικείους των, για να ζήσουν με ευτέλεια
και θλίψι. Αυτός όμως ο λογισμός όσο σπουδαίος και αξιέπαινος είναι,
άλλο τόσο χρειάζεται και πολλή διάκρισι. Διότι δεν είναι καλή κάθε
απότομος και απόλυτος ξενιτεία.
3. Επειδή «πάς προφήτης άτιμος έν τη πατρίδι αυτού», όπως είπε ο Κύριος
(), ας εξετάσωμε μήπως η ξενιτεία γίνη σ΄εμάς αιτία κενοδοξίας
[1].
Ξενιτεία είναι ο χωρισμός από όλα για να μείνη ο νους αχώριστος από τον Θεόν.
Ξενιτεύων είναι ο εραστής και εργάτης του αδιακόπου πένθους.
Ξένος είναι αυτός που φεύγει κάθε σχέσι είτε με τους ιδικούς του είτε με τους ξένους.
4. Σύ πού βιάζεσαι να ξενιτεύσης ή να πάς στην έρημο, μη
περιμένης να έλθουν μαζί σου ψυχές πού αγαπούν ακόμη τον κόσμο. Πρόσεχε,
διότι ο κλέπτης δεν γίνεται αντιληπτός. Πολλοί που αποπειράθηκαν να
πάρουν μαζί τους ανθρώπους ραθύμους και οκνηρούς για να τους σώσουν,
εχάθηκαν μαζί με αυτούς, διότι σύν τώ χρόνω έσβησε εξ αιτίας τους το πύρ
(της ψυχής τους). Από την στιγμή που εδέχθηκες μέσα σου την φλόγα, τρέχε. Διότι δεν γνωρίζεις πότε θα σβήση και θα σε αφήση στο σκοτάδι.
5. Δεν απαιτείται από όλους μας να σώσωμε τους άλλους.
Διότι λέγει ο θείος Απόστολος: «Άρα ούν έκαστος ημών, αδελφοί, περί
εαυτού δώσει λόγον τώ Θεώ»
(). Και πάλι λέγει: «Ο διδάσκων έτερον, σεαυτόν ού διδάσκεις;»
(). Ενώ οπωσδήποτε όλοι έχομε χρέος να σώσωμε τον εαυτό μας.
6. Όταν ξενιτεύης, ασφαλίζου από τον γυρολόγο και φιλήδονο δαίμονα. Διότι η ξενιτεία του δίνει αφορμές να σε πολεμήση.
7. Είναι καλή η απροσπάθεια. Μητέρα της δε είναι η ξενιτεία.
8. Εκείνος που εξενίτευσε για τον Κύριον, δεν διατηρεί
πλέον δεσμούς και σχέσεις με τίποτε, για να μη φανή ότι περιπλανάται και
ξενιτεύει για την ικανοποίηση των παθών του. Εκείνος που έφυγε από τον
κόσμο και εξενίτευσε, ας μην εγγίση πλέον στον κόσμο, διότι συνήθως τα
πάθη είναι «φιλεπίστροφα», (αγαπούν δηλαδή να επιστρέφουν πίσω σ΄αυτόν που τα είχε).
9. Η Εύα εξωρίσθηκε ακούσια από τον παράδεισο, ενώ ο
μοναχός εξορίζεται εκούσια από την πατρίδα του. Και η μέν Εύα, εάν έμενε
στον παράδεισο, θα επιθυμούσε και πάλι το ξύλο της παρακοής. Ο δε
μοναχός θα διέτρεχε οπωσδήποτε κάθε ημέρα κίνδυνο από τους κατά σάρκα
συγγενείς του.
10. Απόφευγε σαν μάστιγα τους τόπους των πτώσεων. Διότι
όταν δεν υπάρχη εμπρός μας ένα οπωρικό, δεν ερεθίζεται και τόσο η όρεξίς
μας.
11. Ούτε αυτός ο τρόπος και δόλος των κλεπτών, (των δαιμόνων δηλαδή),
ας σου διαφεύγη: Μας συμβουλεύουν να μην χωριζώμαστε από τους
κοσμικούς, διότι, λέγουν, θα είναι πολύς ο μισθός μας, εάν βλέποντας
τις γυναίκες κυριαρχούμε στον εαυτό μας. Δεν πρέπει ασφαλώς να τους
πιστεύωμε, αλλά μάλλον να κάνωμε το αντίθετο.