ΚΥΡΙΑΚΗ Η΄ ΛΟΥΚΑ (ΚΑΛΟΥ ΣΑΜΑΡΕΙΤΟΥ) - 2026!

 

 

 

 

 

 

 

π. Τ. Η.

 

 

 

Προσπαθῶντας κάποιος Νομικός, ἕνας ἄνθρωπος, δηλαδή, ποὺ ἑρμήνευε τὸν Μωσαϊκὸ Νόμο, νὰ φέρῃ σὲ δύσκολη θέσι καὶ ἐνδεχομένως νὰ ἐξευτελίσῃ τὸν Κύριο, τὸν ρώτησε: «Διδάσκαλε, τὶ πρέπει νὰ κάνῳ, γιὰ νὰ κληρο­νομήσῳ τὴν αἰώνια ζωή;». Ὁ Κύριος τοῦ εἶπε: «Ἐσύ, ποὺ μελετᾶς τὸν Νόμο, τί λέει μέσα;». «Ὅτι πρέπει νὰ ἀγαπᾷς τὸν Θεὸ μὲ ὅλη τὴ δύναμι τῆς ψυχῆς σου, μὲ ὅλο σου τὸ εἶναι καὶ ἐπίσης νὰ ἀγαπᾷς τὸν πλησίον σου, ὅπως ἀγαπᾶς τὸν ἑαυτό σου», ἀπήντησε ὁ νομικός.

Καὶ ἐπειδὴ πράγματι, αὐτὸ ἔλεγε ὁ Μωσαϊκὸς Νόμος, ὁ Κύριος τοῦ λέει: «Σωστὰ τὰ εἶπες. Ἐφάρμοσέ τα λοιπόν, αὐτὰ στὴν πράξι, γιὰ νὰ κληρο­νομήσῃς τὴν αἰώνια ζωή». Τότε ὁ Νομικός, ποὺ ἀντελήφθη πὼς γελοιοποιήθηκε ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ φάνηκε ἡ ὑποκριτική του πρόθεσι -διότι ὡς Νομικός ποὺ ἦταν, ἤξερε τὴν ἀπάντη­σι- θέλωντας νὰ δικαιώσῃ τὸν ἑαυτό του, ξαναρωτᾶ: «Καὶ ποιὸς εἶναι ὁ πλησίον μου, ποὺ πρέπει νὰ ἀγαπῷ;». Ὡς ἀπάντησι στὴν ἀπορία του αὐτὴ, ὁ Κύριος διηγήθηκε τὴν γνωστὴ σὲ ὅλους μας καὶ τόσο συγκινητικὴ καὶ συνάμα διδακτικὴ παραβολὴ τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτου ποὺ ἀκούσαμε στὴ σημερινὴ Εὐαγγελικὴ περικοπή.

Κάποιος Ἰουδαῖος ταξιδιώτης, λοιπόν, ἐνῷ κατέβαινε ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλὴμ στὴν Ἱεριχώ, ἔπεσε σὲ λῃστές, οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ τὸν λῄστευσαν, τὸν τραυμάτισαν ἄσχημα καὶ τὸν ἄφησαν γυμνὸ καὶ μισοπεθαμένο. Σὲ λίγο πέρασαν ἀπό’κεῖ κατὰ σειρὰ ἕνας ἱερέας κι ἕνας Λευΐτης, -βοηθὸς δηλαδὴ τοῦ ἱερέα στὸ Ναὸ τοῦ Σολομῶντος- πού, ἐνῶ καὶ οἱ δύο εἶδαν τὸν τραυματισμένο συμπατριώτη τους, ἀδιαφόρησαν καὶ ἀπομακρύνθηκαν χωρὶς νὰ τὸν βοηθήσουν. Ὁ Μωσαϊκὸς Νόμος ἀπαγόρευε στὸν καθένα γενικά, ἰδίως ὅμως σὲ ὅσους ἀνῆκαν στὸ ἱερατεῖο, νὰ ἀγγίξουν ἀνθρώπινο πτῶμα, διότι μετὰ θεωροῦνταν «ἀκάθαρτοι», καὶ ἔπρεπε νὰ ὑποβληθοῦν σὲ μία συγκεκριμένη διαδικασία ἐξαγνισμοῦ γιὰ νὰ καθαρισθοῦν.

Κατόπιν πέρασε καὶ ἕνας Σαμαρείτης ποὺ ἦταν ἀλλοεθνὴς καὶ ἀλλόθρησκος. Αὐτός, παρ’ὅτι ἐχθρὸς τῶν Ἰουδαίων, εἶδε τὸν χτυπημένο καὶ τὸν λυπήθηκε. Χωρὶς νὰ φοβηθῇ, μήπως παραμονεύουν  οἱ ληστὲς ἐκεῖ κοντά, σκύβει δίπλα στὸν τραυματία, καθαρίζει τὶς πληγές του μὲ κρασὶ καὶ λάδι, τὶς ἐπιδένει καὶ ἀφοῦ τὸν ἀνεβάζει στὸ ζῶο του τὸν μεταφέρει στὸ πλησιέστερο πανδοχεῖο τῆς περιοχῆς, ὅπου τὸν φροντίζει ὅλη τὴ νύκτα. Πρὶν φύγῃ, μάλιστα, τὸ πρωί, δίνει στὸν πανδοχέα δύο δηνάρια καὶ τοῦ λέει νὰ περιποιηθῇ τὸν τραυματία καὶ ὅ,τι ἐπιπλέον ξοδέψῃ, μέχρι νὰ γίνῃ πλήρως καλά, θὰ τοῦ τὰ πληρώσῃ ὅταν ξαναεπιστρέψῃ. 

Ἐκτὸς ἀπὸ τοῦ ὅτι μὲ τὴν παραβολὴ τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτου ὁ Κύριος ξεκαθαρίζει πὼς πλησίον μας, δὲν εἶναι μόνον οἱ συγγενεῖς, οἱ ὁμοεθνεῖς καὶ οἱ ὁμόθρησκοί μας, ἀλλὰ ὁ ὁποιοσδήποτε ἔχει κάποια ἀνάγκη, οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ ἑρμηνεύουν τὴν παραβολή, μᾶς λένε ὅτι ὑπάρχει κι ἕνα βαθύτερο πνευματικὸ νόημα, καθὼς μὲ πολὺ χαρακτηριστικὸ τρόπο διαγράφεται ὅλο τὸ δρᾶμα τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ τὸ μυστήριο τῆς Θείας Οἰκονομίας, τῆς ἐνανθρωπήσεως δηλαδὴ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ δευτέρου Προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος, γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους.

Ἔτσι, ἑρμηνεύοντας τὴν παραβολή, ἡ Ἱερουσαλήμ, πού βρίσκεται πάνω σὲ ὕψωμα, εἶναι ὁ τύπος τοῦ ἀρχαίου Παραδείσου ὅπου τοποθετήθηκε ἀρχικῶς ὁ ἄνθρωπος, μὲ τὴν προοπτική, τηρῶντας τὶς ἐντολές τοῦ Θεοῦ νὰ φθάσῃ στὴν θέωσι. Ὁ ταξιδιώτης, εἶναι γενικῶς ἡ ἀνθρωπότητα, ἐνῶ τὸ κατέβασμα ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλὴμ στὴν Ἱεριχὼ συμβολίζει τὴν παρακοὴ στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν πτώσι, τὴν ἔξωσι τῶν Πρωτοπλάστων ἀπὸ τὸν Παράδεισο τῆς τρυφῆς, στὸ στάδιο τῆς παρούσης ζωῆς στὸν κόσμο τῆς ἀποστασίας,τῆς φθορᾶς καὶ τῶν παθῶν. Κα­τέ­βηκε, λοιπόν, ἡ ἀνθρωπότης ἀπό τὴν ἁγιότητα καί τή δόξα τοῦ παραδείσου τῆς ἀπο­λαύ­σεως, στὴν ἀδοξία, στὴ γῆ μὲ τ’ ἀγκάθια. Κατέ­βηκε ἀπὸ τὴ ζωή, στὸ βάραθρο τοῦ θανάτου.

Οἱ ληστὲς εἶναι οἱ δαίμονες, οἱ ὁποῖοι μὲ ὅπλα τοὺς διαφόρους πειρασμοὺς χτυποῦν μὲ μανία τὸν ἄνθρωπο, γιὰ νὰ τὸν ρίξουν στὰ πάθη καὶ νὰ τὸν ἀπογυμνώσουν ἔτσι ἀπὸ τὴ Θεία Χάρι καὶ νὰ τὸν παρατήσουν κατὸπιν «ἡμιθανή», δηλαδή, πνευματικὰ πληγωμένο καὶ μισοπεθαμένο.

Ὁ ἱερεὺς καὶ ὁ Λεϋίτης, ποὺ προσπερνοῦν χωρὶς νὰ βοηθήσουν, εἶναι ἡ ἱεροσύνη τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ ὁ Μωσαϊκὸς Νόμος μὲ τοὺς Προφῆτες, ποὺ ἀδυνατοῦν νὰ θεραπεύσουν τὸν ἄνθρωπο, διότι, ὅπως λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος: «Οὔτε ὁ Μωϋσῆς μὲ τὰ θαύματά του, οὔτε οἱ προφῆτες μὲ τὰ σημεῖα τους, δὲν ἐλύτρωσαν τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸ θάνατο. Κανείς τους δὲν ἔκλεισε τὸ τραῦμα τῆς ἁμαρτίας, γιατὶ  καὶ οἱ ἴδιοι ἦταν δεσμῶτες τῆς ἁμα­ρτίας».  

Μόνο ὁ Σαμαρείτης, ποὺ γιὰ τοὺς Ἰουδαίους ἦταν ἕνας περιφρονημένος ἐχθρὸς καὶ αἱρετικός, βλέπουμε νὰ κινεῖται ἀποκλειστικὰ ἀπὸ ἀγάπη καὶ νὰ περιποιεῖται τὸν τραυματία. Στὸ πρόσωπο τοῦ καλοῦ αὐτοῦ Σαμαρείτου, διακρίνουμε τὸν Ἰησοῦ Χριστό, ποὺ ἔρχεται, γίνεται δηλαδὴ ἄνθρωπος, γιὰ νὰ σώσῃ τὸν πληγωμένο ἀπὸ τοὺς δαίμονες καὶ τὴν ἁμαρτία ἄνθρωπο, βάζοντας στὶς πληγές του λάδι καὶ κρασί.

Ὅπως ξέρουμε, τὸ κρασὶ ἀπολυμαίνει καὶ τὸ λάδι μαλακώνει καὶ ἐπουλώνει τὶς πληγές. Τὸ ἔλαιον ἐδῶ, συμβολίζει τὸ Μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου καὶ τὸ χρῖσμα τῆς βαπτίσεως, τὰ ὁποῖα προσφέρονται γιὰ τὴν ἴασι ψυχῆς καὶ σώματος καὶ τὴν ἐνδυνάμωσι τοῦ πιστοῦ στὸν ἀγῶνα του κατὰ τῶν παθῶν. Ὁ δὲ οἶνος, ὡς κατεξοχὴν σύμβολο τῆς Θείας Εὐχαριστίας, παραπέμπει στὸ Αἷμα τοῦ Χριστοῦ, τὸ ὁποῖο καθαρίζει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν πνευματικὸ ρύπο τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ χαρίζει τὴν αἰώνια ζωή.

Κατόπιν, σήκωσε στοὺς ὤμους του τὸν τραυματία καὶ τὸν ἀνέβασε στὸ κτῆνος του, ποὺ ἀντιπροσωπεύει τὴν ἀνθρώπινη φύσι ποὺ προσέλαβε ὁ Χριστὸς γιὰ νὰ σηκώσῃ τὰ βάρη τῶν ἁμαρτιῶν μας. Ὑπεβλήθη δηλαδὴ ἐκτὸς ἀπὸ τὸν κίνδυνο νὰ τοῦ ἐπιτεθοῦν ληστὲς, καὶ στὴν ταλαιπωρία νὰ βαδίζῃ μὲ τὰ πόδια, μέχρι νὰ φθάσῃ στὸ πανδοχεῖο ὅπου καὶ ξενύχτησε γιὰ νὰ τὸν περιποιηθῇ ὁ ἴδιος.

Καὶ πανδοχεῖον εἶναι ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία, μέσα στὴν ὁποία οἱ ἄνθρωποι βρίσκουν καταφύγιο καὶ θεραπεύονται ἀπὸ τὰ πνευματικά τους τραύματα καὶ τὶς πληγὲς τὶς ἁμαρτίας. Ὁ πανδοχεὺς συμβολίζει τὴν ἱερωσύνη, τοὺς ἀποστόλους καὶ ἱερεῖς ποὺ εἶναι ἐπιφορτισμένοι μὲ τὴ φροντίδα τῶν πιστῶν, καθὼς μὲ τὴ χειροτονία τους, ἔχουν λάβη τὴν ἐντολὴ νὰ τελοῦν τὰ Μυστήρια καὶ νὰ ἐπαγρυπνοῦν γιὰ τὴν πνευματική τους πρόοδο.

Τὰ δύο δηνάρια συμβολίζουν, τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ, δηλαδὴ τὴν Ἁγία Γραφή (Παλαιὰ καὶ Καινὴ Διαθήκη) καὶ τὴν Θεία Χάρι ποὺ δίδεται μὲ τὰ Ἱερὰ μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, τοῦ Βαπτίσματος, τῆς Ἐξομολογήσεως, τοῦ Εὐχελαίου, τῆς Ἱερωσύνης καὶ κυρίως τοῦ μυστηρίου τῆς Θείας Εὐχαριστίας, τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν ὡς πνευματικὰ ἐφόδια στὸ ἔργο τῆς σωτηρίας μας διότι δίνουν στὸν τραυματισμένο ἄνθρωπο δύναμι, παρηγοριὰ, καὶ θάρρος, γιὰ νὰ μπορέσῃ νὰ ἀντέξῃ τοὺς πόνους ἀπὸ τὶς πληγὲς ποὺ τοῦ προκαλοῦν οἱ ἐπιθέσεις τῶν δαιμόνων.

Που­θενά ἀλλοῦ δὲ πρόκειται νὰ βρῇ σωστὴ ἀντιμετώπισι καὶ τὴν κατάλληλη θεραπεία, ὁ μισοπεθαμένος ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ἄνθρωπος παρὰ μόνο στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Γιατὶ ἡ Ἐκκλησία εἶναι θεῖον καθίδρυμα, εἶναι τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ.

Τέλος, ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ Σαμαρείτου μᾶς παραπέμπει στὰ ἔσχατα, στὴ Δευτέρα Παρουσία, ὅπου ὁ Κύριος θὰ ζητήσῃ λογαριασμὸ ἀπὸ τοὺς ποιμένες γιὰ τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο διαχειρίστηκαν τὰ πνευματικὰ ἐφόδια ποὺ ἔλαβαν, γιὰ νὰ περιποιοῦνται μὲ αὐτὰ τοὺς πληγωμένους ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ τὸν διάβολο ἀνθρώπους. Ἂν ὑπῆρξαν καλοὶ ξενοδόχοι καὶ ἔκαναν καλὴ διαχείρησι, ὑποσχέθηκε ὅτι θὰ τοὺς ἀμοίψῃ, ὅταν θὰ ξαναέρθῃ ὡς Κριτὴς, γιὰ νὰ ἀποδώσῃ στὸν καθένα κατὰ τὰ ἔργα του.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ὁ Κύριος, μὲ τὴν παραβολὴ τοῦ καλοῦ Σαμαρείτου, μᾶς ἀποκαλύπτει πολλὲς καὶ μεγάλες ἀλήθειες. Ὁ ἴδιος ἦλθε σὰν Καλὸς Σαμαρείτης, γιὰ νὰ βοηθήσῃ τὴν ἀνθρωπότητα στὶς πνευματικές της ἀνάγκες· νὰ μᾶς ἐλευθερώσῃ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, τὴν πλάνη καὶ τὸν διάβολο. Ἂς Τὸν εὐχαριστήσουμε, λοιπόν, γιὰ ὅ,τι ἀπὸ ἀγάπη ἔκανε γιὰ ’μᾶς, καὶ ἂς ἀξιοποιήσουμε ὅλα ὅσα μᾶς προσφέρει δωρεάν, τὰ ὁποῖα χρειαζόμαστε γιὰ τὴν ψυχοσωματικὴ ἴασι, τὴν πνευματική μας συντήρησι, τὸν ἁγιασμὸ καὶ τή σωτηρία μας. ΑΜΗΝ.